Çocuğun öfkelendiğinde, ağladığında, hayal kırıklığı yaşadığında ya da yoğun bir duygunun içinde kaldığında ne yapacağını bilemediğin zamanlar oluyordur.
😮💨 Tanıdık bir an mı?
Bazen onu sakinleştirmek için
“Ağlama artık.”“Sakin ol.”
diyorsun.
Bazen dikkatini başka bir yere çekmeye çalışıyorsun.
Bazen de duygusu o kadar yoğunlaşıyor ki sen de ne yapacağını bilemez hale geliyorsun.
Belki bütün bunları iyi niyetle yapıyorsun.
Çünkü çocuğunun üzülmesini, öfkelenmesini ya da zorlanmasını istemiyorsun.
Bir an önce sakinleşsin, kendini toparlasın ve hayat devam etsin istiyorsun.
Ama burada üzerinde düşünmen gereken daha önemli bir şey var:
Çocuğun zor bir duygu yaşadığında sadece o anı nasıl geçireceğini değil, o duyguyla nasıl baş edeceğini de öğreniyor.
Ve bunu büyük ölçüde ebeveynleriyle kurduğu ilişkiler içinde öğreniyor.
Peki çocuğun duygularıyla baş etmeyi öğrenmezse ne olur?
Çocuklar dünyaya duygularını tanıyarak, anlamlandırarak ve düzenleyerek gelmiyorlar.
Özellikle küçük yaşlarda yoğun bir öfke, korku, üzüntü ya da hayal kırıklığı yaşadıklarında ne olduğunu anlamlandırmak ve kendilerini toparlamak için yetişkinin desteğine ihtiyaç duyuyorlar.
Duyguya eşlik edildiğinde
Sen onun yaşadığı duyguyu fark edip adlandırmasına yardımcı olduğunda, duygusunu ifade etmesi için alan açtığında ve yoğun olduğu anlarda yanında kalabildiğinde çocuk zamanla kendi duygularını tanımayı ve düzenlemeyi öğreniyor.
Duygu bastırıldığında
Fakat çocuk sürekli olarak
“Ağlama.”
“Korkacak bir şey yok.”
“Bunda üzülecek ne var?”
“Abartıyorsun.”
gibi tepkilerle karşılaşıyorsa, zamanla duygusunu anlamak ve ifade etmek yerine onu bastırmayı, saklamayı ya da davranışlarıyla göstermeyi öğrenebilir.
Ve bu beceriler yalnızca çocuklukta kullanılmıyor.
Bugün duygusunu anlatmakta zorlanan bir çocuk,
ileride ne hissettiğini anlamakta zorlanan bir yetişkine dönüşüyor.
İhtiyacını söylemek yerine içine atıyor,
öfkesini sağlıklı bir şekilde ifade etmek yerine biriktirip, bir anda patlayabiliyor.
Yani bugün çocuğunun duygusuna nasıl karşılık verdiğin, sadece bugünkü krizle ilgili değil.
Çocuğunun ileride kendi duygularıyla nasıl baş edeceğini öğrenme sürecinin de bir parçası.
🌿 Önce bir nefes
Çocuklar duygularını önce bizimle düzenlemeyi öğrenir.
Bir çocuk öfkelendiğinde henüz kendi kendine,
“Şu anda çok öfkeliyim, biraz uzaklaşıp sakinleşebilirim.”
diyebilecek durumda olmayabilir.
Önce bunu bizimle deneyimler.
Yoğun duyguDüzenlenmiş duygu
Amaç duyguyu ortadan kaldırmak değil, onunla baş edebilmeyi öğrenmek.
Sen onun yanında kalırsın.
Duygusunu anlamasına yardımcı olursun.
Yaşadığı şeyi kelimelere dökersin.
Gerektiğinde sınır koyarsın ama duygusunu reddetmezsin.
Çocuk tekrar tekrar böyle deneyimler yaşadıkça, zaman içinde senin dışarıdan verdiğin desteği içselleştirmeye ve bunu kendi başına yapmaya başlar.
İşte duygu regülasyonu dediğimiz şey biraz da budur.
Çocuğun duygularını ortadan kaldırmak değil, o duygularla baş edebilecek becerileri geliştirmesine destek olmak.
Çünkü hedefimiz çocuğun hiç öfkelenmemesi, hiç ağlamaması ya da her zaman sakin olması değil.
Hayat boyunca öfkelenecek, üzülecek, korkacak, hayal kırıklığı yaşayacak.
Asıl mesele, bütün bu duygular geldiğinde ne yapacağını öğrenmesi.
Belki sen de çocuğunun duyguları karşısında zorlanıyorsun.
Çocuğun bir anda öfkelendiğinde ne söyleyeceğini bilemediğin, ağlaması uzadıkça sabrının tükendiği ya da bir kriz sırasında ne yaparsan yap işe yaramıyormuş gibi hissettiğin zamanlar oluyor.
Belki de bazen çok sakin kalmaya çalışırken bir noktada senin de öfken yükseliyor ve istemediğin halde sesini yükseltiyorsun.
Sonra çocuk sakinleştiğinde dönüp kendine:
“Ben neden böyle tepki verdim?”
diye soruyorsun.
Aslında çoğu ebeveyn çocuğunun duygularını bastırmak istediği için böyle davranmıyor. Çoğu zaman ne yapacağını bilmediği için o duyguyu bir an önce durdurmaya çalışıyor.
Çünkü bize de çocukken çoğu zaman duygularla ne yapacağımız öğretilmedi.
Bu nedenle çocuğunun duygularına farklı bir şekilde eşlik etmeyi öğrenmek, aynı zamanda kendi ebeveynlik kalıplarını fark etmek ve değiştirmek anlamına da geliyor.
Bir ebeveynden
Bu soruları yaşayan tek ebeveyn sen değilsin.
10 yaşında bir çocuk ebeveyniEbeveynlerden Geri Bildirimler
10 yaşında oğlum var. Sanki kafamdaki sorular, çıkmazlar, korkular… hepsini nasıl güzel hissettirdiniz.
Asıl mesele “Çocuğumu nasıl sakinleştiririm?” değil.
“Çocuğum şu anda ne yaşıyor ve bu duyguyla baş edebilmesi için benden neye ihtiyacı var?”
Çünkü çocuğun duygusunu ortadan kaldırmak bizim görevimiz değil.
O duyguyu tanımasına, ifade etmesine ve zaman içinde kendi kendine düzenleyebilmesine destek olmak bizim yapabileceğimiz en değerli şeylerden biri.
Bu eğitimi neden hazırladım?
Ebeveynlerle çalışırken çok sık karşılaştığım bir cümle var:
“Çocuğum böyle anlarda ne yapacağımı bilmiyorum.”
Bunu çok anlaşılır buluyorum. Çünkü bir çocuğun öfkesine, ağlamasına veya krizine eşlik etmek, sadece “doğru cümleyi” bilmekle çözülebilecek bir şey değil.
Çocuğun yaşadığı duyguyu anlamayı,
o duygunun arkasındaki ihtiyacı fark etmeyi,
kendi duygumuzu da yönetebilmeyi
ve bütün bunları günlük hayatın içinde uygulayabilmeyi
gerektiriyor.
Bu nedenle bu eğitimi sana yalnızca duygu regülasyonunun ne olduğunu anlatmak için hazırlamadım.
Çocuğun zor bir duygunun içindeyken ne yapabileceğini gerçekten anlayabilmen ve günlük hayatında uygulayabilmen için hazırladım.
Bu çalışma sana ne kazandıracak?
Bu eğitimde birlikte şunlara odaklanacağız:
Duygunun arkasını görmek
Çocuğunun öfkesinin, ağlamasının, korkusunun ya da hayal kırıklığının arkasında neler olabileceğini anlamayı ele alacağız.
Yoğun anlarda eşlik etmek
Yoğun duygular sırasında ona nasıl eşlik edebileceğini ve hangi yaklaşımların süreci kolaylaştırıp hangilerinin daha da zorlaştırabileceğini göreceksin.
Duygu ile davranışı ayırmak
Duyguyu kabul etmekle davranışı kabul etmek arasındaki farkı görecek, çocuğunun duygularına alan açarken aynı zamanda sınırlarını nasıl koruyabileceğini öğreneceksin.
Kendi duygularına da bakmak
Kendi duygularını da konuşacağız. Çünkü çocuğun öfkesi yükseldiğinde senin de öfken yükseliyorsa, yalnızca çocuğun regülasyonuna odaklanmak yeterli olmayacaktır.
Kendi başına düzenlemeye doğru
Ve en önemlisi, çocuğunun senin desteğine ihtiyaç duymadan kendi duygularını düzenlemeye doğru ilerlemesini nasıl destekleyebileceğini konuşacağız.
Çocuğun için ne değişebilir?
Çocuğunun duygularını daha kolay fark etmesini ve onlara isim verebilmesini destekleyebilirsin.
Zorlandığında duygusunu yalnızca davranışlarıyla göstermek yerine, zaman içinde onu kelimelerle ifade etmeyi öğrenmesine yardımcı olabilirsin.
Hayal kırıklığı yaşadığında hemen istediğinin olmasını beklemek yerine, o hayal kırıklığının içinde kalabilmeyi ve zamanla kendini toparlayabilmeyi öğrenmesine destek olabilirsin.
Ve belki de en önemlisi, çocuğun şu deneyimi yaşayabilir:
“Zor duygular yaşadığımda yalnız değilim ve bu duygularla baş edebilirim.”
Kendi öfkesi yükseldiğinde çocuğuna istemediği tepkileri veren,
Bağırdıktan veya sert tepki verdikten sonra pişman olan,
Duyguları kabul etmekle sınır koymak arasında sıkışan,
Çocuğunun duygularını bastırmadan ama sağlıklı sınırlar içinde büyümesini isteyen,
Çocuğuna yalnızca bugünün krizlerini yönetmeyi değil, gelecekte kullanacağı duygusal becerileri de kazandırmak isteyen
ebeveynler için hazırlandı.
Eğitim içeriğinde neler var?
01
Çocuklarda duygular
Çocuklar duyguları neden bu kadar yoğun yaşar? Duyguların gelişimsel süreçteki yeri nedir?
02
Duygu regülasyonu nedir?
Duygu regülasyonu ne demektir ve çocuklar bu beceriyi nasıl geliştirir?
03
Yoğun duygulara eşlik etmek
Öfke, ağlama, korku ve hayal kırıklığı sırasında çocuğuna nasıl yaklaşabilirsin?
04
Duyguyu kabul etmek
Çocuğunun duygusunu kabul etmek ne demektir? Duyguyu kabul etmek neden her davranışa izin vermek değildir?
05
Ebeveynin regülasyonu
Çocuğunun duyguları neden senin duygularını da tetikleyebilir? Kendi regülasyonunu nasıl destekleyebilirsin?
06
Çocuğun kendi kendini düzenlemesini desteklemek
Çocuğunun senin yardımın olmadan da zaman içinde duygularını düzenleyebilmesi için hangi becerileri destekleyebilirsin?
07
Günlük hayattan örnekler
Öfke, ağlama, istediğinin olmaması ve benzeri günlük durumlarda kullanabileceğin somut yaklaşımlar.
Günlük hayata yansıması
Bir atölye katılımcısının, öğrendiklerini evde nasıl uyguladığına dair paylaşımı:
Atölye katılımcısıKatılımcılardan Geri Bildirimler
Eğitimden sonra ilk fırsatta aile toplantısı yaptık, kararlar aldık. […] Arada inatlaşıyor ama aldığımız kararları hatırlatıyorum, uzun sürmüyor. […] Küçük detaylar belki ama hayatımı kolaylaştırdı.
Eğitimci ve ebeveyn danışmanıyım. Çalışmalarımda ebeveyn-çocuk ilişkisine, çocukların duygusal ihtiyaçlarına ve ebeveynlerin zorlayıcı anlarda daha bilinçli ve şefkatli bir yaklaşım geliştirmelerine odaklanıyorum.
Ebeveynlerle yaptığım çalışmalarda en çok karşılaştığım şeylerden biri şu:
Çocuklarına iyi gelmek isteyen ama zor anlarda nasıl davranacağını bilemeyen ebeveynler.
Çocuğun öfkesi, ağlaması, sınırları zorlaması ya da yoğun duyguları karşısında ebeveynin de zorlanması çok anlaşılır. Bu nedenle çalışmalarımda yalnızca çocuğun davranışına değil, davranışın ardındaki duyguya, ihtiyaca ve ebeveyn-çocuk ilişkisine odaklanıyorum.
Bireysel ebeveyn danışmanlığı, ebeveyn atölyeleri ve eğitimlerle; ebeveynlerin çocuklarını daha iyi anlamalarına, zorlayıcı anlarda ne yapabileceklerini bilmelerine ve ilişkilerini koruyarak sınır koyabilmelerine eşlik ediyorum.
Çünkü inanıyorum ki ebeveynlik, çocuğu büyütmenin yanında kendini de fark etmeyi, dönüştürmeyi ve iyileştirmeyi içeren bir yolculuk.
Katılımcılardan
Çalışmalara Katılan Bazı Ebeveynlerimiz Neler Söyledi?
Eğitim ve atölyelerime katılanların bana gönderdiği mesajlardan birkaçı.
Ebeveynliğe dair paylaşımlarım için Instagram'da da buluşalım:
@feyza_seckiner
Sıkça Sorulan Sorular
Eğitim özellikle 3-12 yaş arası çocukların ebeveynleri düşünülerek hazırlandı.
Hayır. Kriz anında ne yapacağımızın yanı sıra, çocuğun uzun vadede duygu düzenleme becerilerini geliştirmesine nasıl destek olabileceğimizi de ele alıyoruz.
Temel bilgileri anlaşılır şekilde ele alıyoruz ancak eğitim yalnızca teorik bilgilerden oluşmuyor. Günlük hayattan örnekler ve uygulanabilir yöntemlerle ilerliyoruz.
Hayır. Öfke doğal bir duygudur ve amacımız öfkeyi ortadan kaldırmak değildir. Ama çocuğunun öfkesini tanımasını, ifade etmesini ve zaman içinde daha sağlıklı şekilde düzenlemesini destekleyebilirsin.
Evet. Çünkü çocuğun duygu regülasyonunu desteklerken ebeveynin kendi regülasyonu da sürecin önemli bir parçası.
Çocuğunun bütün hayatını kontrol edemezsin. Ama bugün ona önemli bir beceri kazandırabilirsin.
Çocuklarda Duygu Regülasyonu Eğitimi, çocuğunun duygularını susturmak için değil; onlarla sağlıklı bir ilişki kurmayı öğrenmesine destek olmak için hazırlandı.
Çünkü mesele çocuğunun hiç zorlanmaması değil.
Zorlandığında ne yapacağını öğrenmesi.
Eğitime katıl ve duygu regülasyonunu birlikte öğrenmeye başlayalım.